Sunday, Nov 22, 2026
|
Advertisement

ಹಂಪಿ, ಬೇಲೂರು, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನಂತಹ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅಪಾಯವೇ? ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಒತ್ತುವರಿ ವರದಿ!!

ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುವರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಒತ್ತುವರಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿ ಈಗ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು  ಅಕ್ರಮ ಒತ್ತುವರಿ | Photo Credit: blob:https://chatgpt.com/
ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಕ್ರಮ ಒತ್ತುವರಿ | Photo Credit: blob:https://chatgpt.com/

ಮನೆ, ಕಟ್ಟಡ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಳಿಗೆ, ರಸ್ತೆ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒತ್ತುವರಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರುಹುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿವೆ.

Advertisement

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಥಾನ ಎಷ್ಟು?

ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನೀಡಿದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ 3,688 ಕೇಂದ್ರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳ ಪೈಕಿ 414 ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತುವರಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ

ಒತ್ತುವರಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ

Advertisement

78

ತಮಿಳುನಾಡು

72

ಕರ್ನಾಟಕ

60

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

49

ರಾಜಸ್ಥಾನ

30

ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ (ASI) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಮಹತ್ವ

ಕರ್ನಾಟಕವು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಡು. ಹೊಯ್ಸಳರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಕದಂಬರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜವಂಶಗಳು ಈ ನಾಡಿನ ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ.

  •  ಹಂಪಿ - ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭವವನ್ನು ಸಾರುವ ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣ.
  •  ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು - ಚಾಲುಕ್ಯರ ಅದ್ಭುತ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.
  • ಬೇಲೂರು  - ಹೊಯ್ಸಳರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.
  • ಬಾದಾಮಿ - ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ನೆಲೆ.

ಇಂತಹ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೌಶಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುವರಿ ನಡೆಯಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?

ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಸತಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಒತ್ತಡ, ಅಕ್ರಮ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ, ಭೂಮಿಯ ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊರತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ.

ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನಧಿಕೃತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಸ್ಮಾರಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇರುವ ಕಾನೂನು ಯಾವುದು?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ 1958ರ Ancient Monuments and Archaeological Sites and Remains Act ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ:

  •   ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕದ ಗಡಿಯಿಂದ 100 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿತ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  •   ಅದರ ನಂತರದ 200 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  •   ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
  •   ಅನಧಿಕೃತ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಡುಬಂದರೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು, ಕಾಮಗಾರಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗಿದೆ. 

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ಮಹಾಲೇಖಪಾಲರ (CAG) ವರದಿಯೂ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. 2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮಾಹಿತಿ ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ.

ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ 63 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಫಲಕಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

1. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
2. ಒತ್ತುವರಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕುರಿತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕು.
3. ಅಕ್ರಮ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
4. ಹಳೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
5. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು.
6. ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇಕು.

ಇತಿಹಾಸ ಉಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದ್ದು?

ಒಂದು ದೇಶದ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪುಸ್ತಕಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ನಿಂತಿರುವ ಕೋಟೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕವು ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಸ್ಮಾರಕಗಳೇ ಒತ್ತುವರಿಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ, ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶವಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

Comments