ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆ - ತಿರುವನಂತಪುರಂ–ಮಂಗಳೂರು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ 189.35% ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ!!

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಆಧುನಿಕ ಸೆಮಿ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲುಗಳಾದ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಚೇರ್ ಕಾರ್ ರೈಲುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಶೇಕಡಾ 99.10ರಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 189.35ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.

ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಈ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದನ್ನು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೈಲಿನ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಹೇಗೆ ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವೂ ಈ ವರದಿಯಿಂದ ಮೂಡಿದೆ.

ತಿರುವನಂತಪುರಂ–ಮಂಗಳೂರು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ

ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ನಿಂದ ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 20632, 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 189.35ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸೇವೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಸೇವೆಯಾದ ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ನಿಂದ ತಿರುವನಂತಪುರಂಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 20631 ಕೂಡ ಶೇಕಡಾ 174.77ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬೇಡಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು ಈ ಮಾರ್ಗದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೇರಳದ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಿಂದ ಮಂಗಳೂರುವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಈ ರೈಲು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಂತರ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಇಳಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಅದೇ ಆಸನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಶೇ.189ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಎಂದರೇನು

ರೈಲಿನ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಶೇಕಡಾ 100 ಮೀರಿದೆ ಎಂದರೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಆಸನಗಳಿಗಿಂತ ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ರೈಲು ಸಂಚರಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಆಸನವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಂವರೆಗೆ ಒಂದು ಆಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಬಹುದು. ನಂತರ ಅದೇ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಂನಿಂದ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್‌ಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಆಸನವನ್ನು ರೈಲಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಬಳಸಿದರೆ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಶೇಕಡಾ 100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 189.35ರ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಎಂದರೆ ರೈಲಿನ ಒಟ್ಟು ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಾರ್ಗದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಸನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 1.9 ಪಟ್ಟು ಇದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಇದು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಲ್ಲ.

ದೇಶದ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಚೇರ್ ಕಾರ್ ರೈಲುಗಳ ಸರಾಸರಿ ಶೇ.99.10

2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಚೇರ್ ಕಾರ್ ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಶೇಕಡಾ 99.10ರಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶವು ರೈಲುಗಳಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

2019ರಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸೇವೆ ಆರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಈ ಸೇವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈಗ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 160ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸೇವೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹೌರಾ–ಕಾಮಾಖ್ಯ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಶೇ.114.54

ದೇಶದ ಮೊದಲ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು 2026ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೌರಾ ಮತ್ತು ಕಾಮಾಖ್ಯ ನಡುವೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೈಲು 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶೇಕಡಾ 114.54ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಈ ಸ್ಲೀಪರ್ ಸೇವೆಯ ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 27575 ಹೌರಾದಿಂದ ಕಾಮಾಖ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಶೇಕಡಾ 127.66ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿರುಗುವ ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 27576 ಕಾಮಾಖ್ಯದಿಂದ ಹೌರಾಗೆ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಶೇಕಡಾ 103.54ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಚೇರ್ ಕಾರ್ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮಲಗಿಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲುಗಳ ವಿಶೇಷತೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೀರ್ಘದೂರದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ವಾರಾಣಸಿ–ದೆಹಲಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ

ವಾರಾಣಸಿ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಚೇರ್ ಕಾರ್ ರೈಲುಗಳೂ 2025-26ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿವೆ.

ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 22415 ವಾರಾಣಸಿಯಿಂದ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಶೇಕಡಾ 117.26ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿರುಗುವ ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 22416 ಶೇಕಡಾ 114.05ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜೋಡಿ ರೈಲುಗಳ ಪೈಕಿ 22435 ವಾರಾಣಸಿಯಿಂದ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಶೇಕಡಾ 117.25ರಷ್ಟು ಮತ್ತು 22436 ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಬರುವಾಗ ಶೇಕಡಾ 115.19ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ವಾರಾಣಸಿ–ದೆಹಲಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೋಡಿ ಚೇರ್ ಕಾರ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು ಘೋಷಣೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸುದ್ದಿ ಇದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೈಲು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ನಂತರ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೂರನೇ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸೇವೆ ಆರಂಭವಾದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯ್ಕೆ ದೊರೆಯಲಿದೆ. ಆದರೆ ಹೊಸ ರೈಲಿನ ಕಾರ್ಯಾರಂಭದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಿದೆ.

ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ–ಮಂಗಳೂರು ಮಾರ್ಗದ ಶೇಕಡಾ 189.35ರ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಈ ಸೇವೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಚೇರ್ ಕಾರ್ ರೈಲುಗಳ ಸರಾಸರಿ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಶೇಕಡಾ 99.10ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಹೌರಾ–ಕಾಮಾಖ್ಯ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು ಶೇಕಡಾ 114.54ರಷ್ಟು ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಕೇರಳ–ಕರ್ನಾಟಕ ಕರಾವಳಿ ಮಾರ್ಗದ ತಿರುವನಂತಪುರಂ–ಮಂಗಳೂರು ರೈಲು ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬೇಡಿಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು ಘೋಷಣೆಯಾಗಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.