ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 2004ರ ಮೇ 18 ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ದಿನ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮೂಡಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದರು ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸಿದ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು.
ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ನಿಖರ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಇದೀಗ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಆತ್ಮಕಥೆ **'Belonging: A Journey of Love'**ನಲ್ಲಿ 2004ರ ಆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದಿನಗಳ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ 10, 2026ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಆಯ್ದ ಭಾಗವನ್ನು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಬೇಡವೆಂದು ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರೇ ಸೋನಿಯಾ?
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2004ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಮುಂಚೆಯೇ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಾದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು.
ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆದ್ದು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ನೀವು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, ತಾನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರು.
ಇದಕ್ಕೆ ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಕೂಡ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹಿಂದಿನ ದುರಂತ ಘಟನೆಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಅಜ್ಜಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ತಂದೆ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಹತ್ಯೆಯ ಆಘಾತವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಆತಂಕವೂ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ವಿಚಾರವೂ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ!
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಬಳಿಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. 2004ರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು.
ತಾವು ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರೆ ಈ ವಿವಾದ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಬಹುದು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಸೋನಿಯಾ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಅವರು, ತಮ್ಮ ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಚಾರ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ದೇಶದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದರೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ 'ಸರಿ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ' ಎಂದಿದ್ದರೇ?
ಈ ಘಟನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2004ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಯುಪಿಎ ಗೆದ್ದ ಬಳಿಕ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಹಲವು ನಾಯಕರು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕೆಂಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಇದ್ದರೆ, ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಇತ್ತು.
ಈ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಹಳ ಮೆಲ್ಲಗೆ 'ಸರಿ' (Theek Hai) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿಯೂ, ನಂತರ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾಗಿಯೂ ಎನ್ಡಿಟಿವಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಆ ರಾತ್ರಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಒಂದು ಕಡೆ ಪಕ್ಷದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಕುಟುಂಬದ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ. ಕೊನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನೇ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದೇಕೆ?
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಕಾರಣಗಳನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- ಆಡಳಿತದ ಅನುಭವ - 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಅನುಭವ.
- ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ - ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೋನಿಯಾ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು.
- ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ - ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
- ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸಮತೋಲನ - ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ವಿವಿಧ ಬಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದದ್ದು.
- ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಗುಣಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇಶ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ತಮಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು.
2004ರ ಮೇ 18ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದೇನು?
2004ರ ಮೇ 18ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ತಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೇಳಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಸಂಸದರು ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ನಂತರ ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರು 2004ರಿಂದ 2014ರವರೆಗೆ ಎರಡು ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
22 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಬಹಿರಂಗವಾದ ಸಂಗತಿ ಏನು?
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹೊಸ ಆತ್ಮಕಥೆ ಈ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳು, ಕುಟುಂಬದ ಆತಂಕಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಕುರಿತ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಕಾರಣವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಆತಂಕ, ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದ, ಪಕ್ಷದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ನಿರ್ಧಾರ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದವು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2004ರಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಘಟನೆಯ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಹಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಇದೀಗ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದೆ.
Comments