ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಯಾಂಗ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ 11,200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಿಯಾಂಗ್ ಅಪ್ಪರ್ ಮಲ್ಟಿಪರ್ಪಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (SUMP) ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿವೆ. ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ, ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ನಡುವೆ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು NHPC ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಭಿಯಾನವೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಈ PR ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹11 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಇದೀಗ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಯೋಜನೆ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಕ್ರೋಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಬದಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
11,200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಏಕೆ ವಿರೋಧ
ಸಿಯಾಂಗ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಜನೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸದ್ಯ ಪೂರ್ವ-ಸಾಧ್ಯತಾ ವರದಿ (PFR) ತಯಾರಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
ಆದರೆ ಸಿಯಾಂಗ್ ಕಣಿವೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧ್ಯಯನವೆಂದು ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕೊರಿಂಗ್ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಮುಂದೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಅವರಲ್ಲಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮುಳುಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ, ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಭೀತಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿರೋಧದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆದಿ ಸಮುದಾಯವು ಸಿಯಾಂಗ್ ನದಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
₹11 ಕೋಟಿ PR ಅಭಿಯಾನ ಏಕೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ
NHPC ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಭಿಯಾನ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹11 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಒಪ್ಪಂದದ ಕುರಿತು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ PR ಅಭಿಯಾನವು ಸ್ಥಳೀಯರ ಮೂಲ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಿಂತ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಮಾಣವೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಾದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ಚೀನಾ ಅಂಶವೂ ಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ
ಸಿಯಾಂಗ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯೂ ಒಂದು.
ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ತ್ಸಾಂಗ್ಪೋ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬೃಹತ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ನದಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಸಿಯಾಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಇದು ಇತರ ನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಚೀನಾದ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಸಿಯಾಂಗ್ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ವಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದು ಏಕೆ
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23ರಂದು ಪಾಸಿಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, NHPC ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೂ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪೇಮಾ ಖಂಡು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವೇನು
ಸಿಯಾಂಗ್ ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲು ಪೂರ್ವ-ಸಾಧ್ಯತಾ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು.
ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದರೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಹಂತವೇ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ
ಸಿಯಾಂಗ್ ಯೋಜನೆಯ ವಿವಾದವು ಕೇವಲ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆಯಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಭೂಮಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸದೆ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹೀಗಾಗಿ NHPCಯ ₹11 ಕೋಟಿ PR ಅಭಿಯಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಚರ್ಚೆ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕುರಿತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಏನು
ಸದ್ಯ ಸಿಯಾಂಗ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ - ಒಂದೆಡೆ ಚೀನಾದ ಬೃಹತ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೇ, ಪೂರ್ವ-ಸಾಧ್ಯತಾ ಅಧ್ಯಯನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಶಾಂತಿಯುತ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಸಿಯಾಂಗ್ ಯೋಜನೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
Comments