ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಸಮಯಪಾಲನೆ 69.2%ರಿಂದ 77.43%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ - ಬದಲಾವಣೆ ತಂದ ಅಂಶಗಳೇನು?!!

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಳ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. 2018–19ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 69.2ರಷ್ಟಿದ್ದ ರೈಲುಗಳ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಪ್ರಮಾಣವು 2025–26ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 77.43ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ತಲುಪುವ ರೈಲುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2026–27ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರವರೆಗಿನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 77.11ರಷ್ಟಿದೆ. 

ರೈಲುಗಳ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ರೈಲು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಹಳಿ ಮತ್ತು ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರರ್ಥ ಎಲ್ಲ ರೈಲುಗಳೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ, ಹಳಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಚಾರದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ರೈಲುಗಳ ಸಮಯಪಾಲನೆಯ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

1. ಸಮಯಪಾಲನೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ: ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ?

2023–24ರಲ್ಲಿ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 73.62ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಅದು 2024–25ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 77.12ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ನಂತರ 2025–26ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 77.43 ದಾಖಲಾಗಿದೆ. 2026–27ರ ಆರಂಭಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶ ಶೇ. 77.11 ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಪೂರ್ಣ ವರ್ಷದ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವಲ್ಲ. 

ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಅವಧಿಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ರೈಲುಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಪ್ರಮಾಣ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ವರ್ಷಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಚಾರವಿದ್ದ ವರ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. 

2. ರೈಲುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

• ಸಮಯಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೈಲುಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು. ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ರೈಲುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಹಲವು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ.
• ನೈಜ ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ರೈಲುಗಳ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನದ ಸಮಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಡೇಟಾ ಲಾಗರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• GPS ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿ: ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ GPS ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ರೈಲುಗಳ ಚಲನವಲನದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಂಯೋಜಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: Integrated Coaching Management System (ICMS), Control Office Application (COA) ಮತ್ತು National Train Enquiry System (NTES) ಮುಂತಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ರೈಲುಗಳ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. 

3. ರೈಲು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆ

ರೈಲುಗಳ ಸಮಯಪಾಲನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೈಲುಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳ ವೇಗ ಎಷ್ಟು, ಯಾವ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಕೆಲವು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಚಾರ ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್‌ನ ನೆರವನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹಳಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಾವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೈಲುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 

ಒಂದು ರೈಲು ವಿಳಂಬವಾದಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದೇ ಹಳಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಇತರ ರೈಲುಗಳೂ ತಡವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಅಂತರ, ಸರಿಯಾದ ಸಂಚಾರ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಮಯಪಾಲನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

4. ಹಳಿ, ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ

ರೈಲುಗಳ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಹಳಿ ದೋಷ, ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಡಚಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ನಿಯಮಿತ ತಪಾಸಣೆ, ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಹಳಿಗಳ ಕೆಳಗಿನ ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲುಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಓವರ್‌ಹೆಡ್ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳ ತಪಾಸಣೆ, ಹಳೆಯ ಭಾಗಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. 

5. ಮಂಜು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕ್ರಮಗಳು

ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಜು ಆವರಿಸಿದಾಗ ರೈಲು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಳಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ರೈಲುಗಳ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿಳಂಬವೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ GPS ಆಧಾರಿತ ‘ಫಾಗ್ ಸೇಫ್ ಡಿವೈಸ್’ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇವು ಮುಂದಿರುವ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳು, ಲೆವೆಲ್ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೇಗದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಂಜಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸ್ಟಾಪ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. 

6. ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳೇನು?

ಸಮಯಪಾಲನೆ ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದರೂ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 25,000 ರೈಲುಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲುಗಳು, ಸರಕು ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲುಗಳು ಒಂದೇ ಹಳಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ಈ ಮಿಶ್ರ ಸಂಚಾರದಿಂದ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಾಗ ವಿಳಂಬ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ದೆಹಲಿ–ಹೌರಾ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ–ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಚಾರವಿರುವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಳಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಹಳಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಹಳಿ ದ್ವಿಗುಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಈ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಂಜು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ತುರ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಘಟನೆಗಳೂ ಸಮಯಪಾಲನೆಗೆ ಸವಾಲಾಗಿವೆ. 

ಒಟ್ಟಾರೆ: ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು?

2018–19ರ ಶೇ. 69.2ರಿಂದ 2025–26ರ ಶೇ. 77.43ಕ್ಕೆ ಏರಿರುವ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಆದರೂ ಶೇ. 77.43ರ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೈಲೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ರೈಲಿನ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು NTES ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ರೈಲ್ವೆ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.