ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ 135 ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಈಗ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ವಿಸ್ಟಾ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಪರಂಪರೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಲುಟಿಯನ್ಸ್ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ದೇಶದ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ 1702ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 8.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಳವಳವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಆಗಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಕಳವಳವೇನು
ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಈ ವೇಳೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು 1702ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು, ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಲುಟಿಯನ್ಸ್ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ದೇಶದ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವಂತೆಯೇ, ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೆನಪಿಸಿತು. ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ದಾಖಲೆಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅರಿವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಯಂತೆ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಿರಿಯ ವಕೀಲೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿರುವ ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ಪದ್ಮನಾಭನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು.
1891ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಟ್ ಲೈಬ್ರರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. 1891ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ 'ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
1911ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೂ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಟ್ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ನಂತರ ನಾರ್ತ್ ಬ್ಲಾಕ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿತು. 1969ರಿಂದ ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಹೀಗೆ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿಯ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕೇವಲ ಓದುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ. ದೇಶದ ಆಡಳಿತ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವ ಅಮೂಲ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಆಗಿವೆ.
8.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಟ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ 8.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಗೆಜೆಟ್ಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ಅಗತ್ಯ. ಹಳೆಯ ಕಾಗದದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತೇವಾಂಶ, ಧೂಳು, ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಲೂ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಾಗ ಸೂಕ್ತ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್, ವರ್ಗೀಕರಣ, ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುವವರಿಗೂ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು
ದೆಹಲಿಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ವಿಸ್ಟಾ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಚೇರಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಭವನವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದೇ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಯಾವ ಪುಸ್ತಕ ಯಾವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಅದರ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಸಾಗಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗದಂತೆ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಓದುಗರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾದರೂ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿದೆ.
ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಯೋಜನೆ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ದೆಹಲಿಯ ನೆಟಾಜಿ ನಗರದ ಜನರಲ್ ಪೂಲ್ ಆಫೀಸ್ ಅಕಾಮಡೇಷನ್ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಭವನದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ದೆಹಲಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ತವ್ಯ ಭವನ-4ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಸದನ್ ಲೈಬ್ರರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 5,583 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಜಾಗ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ನಂತರ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಓದುಗರಿಗೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸೇವೆ ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ.
ತುಳಸಿ ಸದನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಸದನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು 2011ರಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದರ ಸುಮಾರು 2.25 ಲಕ್ಷ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಆರ್.ಕೆ. ಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕಿ ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ಪದ್ಮನಾಭನ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆಯೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು. ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಸದನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೂ ಸೂಕ್ತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೇ ಈಗ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲು
ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಭವಿಷ್ಯ. ಒಂದು ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು, ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೀಕರಣ, ಹಳೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸೂಕ್ತ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಗಮನವಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪೀಠಕ್ಕೆ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಭರವಸೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಟ್ ಲೈಬ್ರರಿಯ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ವಿವಾದವು ಕೇವಲ ಕಟ್ಟಡ ಅಥವಾ ಜಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. 135 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ.
Comments